W skrócie
Estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek z rozdziału 6b ustawy o CIT, przesuwa podatek z chwili osiągnięcia zysku na chwilę jego wypłaty: spółka płaci 10% (mały podatnik lub rozpoczynający działalność) albo 20% od zysku przeznaczonego dla wspólników, od ukrytych zysków i od wydatków niezwiązanych z działalnością. Wybrać go może spółka z o.o., akcyjna, prosta spółka akcyjna, komandytowa lub komandytowo-akcyjna, której wspólnikami są tylko osoby fizyczne, bez udziałów w innych spółkach, z 3 etatami przez 300 dni w roku i mniej niż 50% przychodów pasywnych (MF, informacje podstawowe, aktualizacja z 24 kwietnia 2026 r.).
Zawiadomienie ZAW-RD składa się do końca pierwszego miesiąca roku z ryczałtem, a wybór obejmuje 4 lata podatkowe. Ustawy zmieniające CIT, ogłoszone po tekście jednolitym z 27 marca 2026 r., nie ruszają art. 28j–28t, więc opis zachowuje ważność na 3 października 2026 r.
Na czym polega estoński CIT i kto może go wybrać?
Zamiast płacić CIT od dochodu za każdy rok, spółka opodatkowana ryczałtem płaci podatek od tego, co wyprowadza z firmy: od zysku netto przeznaczonego uchwałą do wypłaty wspólnikom lub na pokrycie strat sprzed ryczałtu, od ukrytych zysków i od wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (art. 28m ustawy o CIT). Zysk zostawiony w spółce nie podlega ryczałtowi, dopóki nie zostanie rozdysponowany. Ministerstwo Finansów opisuje to jako opodatkowanie dystrybucji zysku, a nie bieżącego dochodu (MF, ryczałt od dochodów spółek, objaśnienia z 23 grudnia 2021 r.).
Ryczałt mogą wybrać podatnicy z siedzibą lub zarządem w Polsce, prowadzący działalność w formie spółki z o.o., spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej, spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej (art. 28j ust. 1 pkt 4, Dz. U. 2026 poz. 554). Zawiadomienie ZAW-RD trafia do urzędu skarbowego do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego z ryczałtem. Można też wejść w trakcie roku, jeśli na ostatni dzień poprzedniego miesiąca spółka zamknie księgi i sporządzi sprawozdanie finansowe. Rokiem podatkowym spółki na ryczałcie jest rok obrotowy (art. 28e), a wybór obejmuje 4 lata podatkowe.
Po 4 latach ryczałt przedłuża się sam na kolejne 4 lata, chyba że spółka złoży informację o rezygnacji w deklaracji CIT-8E za ostatni rok. Zrezygnować można także wcześniej, ale skutek następuje dopiero z końcem roku podatkowego, a w trakcie roku wyjść się nie da (art. 28f i 28l).
Jakie warunki trzeba spełnić, żeby przejść na estoński CIT?
Ustawa wymienia kilka warunków, które spółka musi spełniać łącznie. Zestawienie opiera się na art. 28j ust. 1 oraz na stronie Ministerstwa Finansów.
| Warunek | Co wymaga ustawa | Przepis |
|---|---|---|
| Forma i wspólnicy | Spółka z o.o., akcyjna, prosta spółka akcyjna, komandytowa lub komandytowo-akcyjna; wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, bez praw z fundacji, trustów i podobnych podmiotów (z wyjątkiem fundatorów i beneficjentów fundacji rodzinnej) | pkt 4 |
| Brak udziałów w innych podmiotach | Spółka nie ma udziałów ani akcji w innej spółce, tytułów uczestnictwa w funduszach ani praw w spółce niebędącej osobą prawną | pkt 5 |
| Przychody pasywne | Mniej niż 50% przychodów z poprzedniego roku, z VAT, pochodzi z wierzytelności, odsetek, części odsetkowej rat leasingowych, poręczeń i gwarancji, praw autorskich lub przemysłowych, instrumentów finansowych oraz transakcji z podmiotami powiązanymi bez wartości dodanej | pkt 2 |
| Zatrudnienie | Co najmniej 3 osoby na umowę o pracę, w przeliczeniu na pełne etaty, niebędące wspólnikami, przez co najmniej 300 dni w roku podatkowym; albo co miesiąc wynagrodzenia z umów innych niż o pracę dla co najmniej 3 osób niebędących wspólnikami, w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, przy obowiązku pobierania PIT lub składek | pkt 3 |
| Sprawozdania | W okresie ryczałtu nie sporządza się sprawozdań finansowych według MSR | pkt 6 |
| Zawiadomienie | ZAW-RD do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego z ryczałtem | pkt 7 |
Zatrudnianie wspólników nie wyklucza spółki z ryczałtu, ale wspólnicy nie liczą się do minimum zatrudnienia. Ryczałtu nie mogą wybrać między innymi przedsiębiorstwa finansowe i instytucje pożyczkowe, spółki w upadłości lub likwidacji, podatnicy z dochodami w specjalnej strefie ekonomicznej oraz spółki utworzone w wyniku łączenia lub podziału albo z wniesieniem większego majątku, w pierwszym okresie działalności (art. 28k).
Jak liczy się zatrudnienie i co z małymi spółkami oraz firmami na starcie?
Minimum zatrudnienia jest spełnione tylko wtedy, gdy w pełni zrealizowano jedną z dwóch dróg: 3 etaty na umowach o pracę albo wynagrodzenia z innych umów dla 3 osób w wymaganej kwocie. Mieszanka, na przykład dwie umowy o pracę i dwie zlecenia, nie wystarcza (Przewodnik MF do ryczałtu od dochodów spółek, 23 grudnia 2021 r.). Mały podatnik w pierwszym roku z ryczałtem może zatrudnić 1 osobę na pełny etat albo wypłacać jednej osobie co najmniej przeciętne wynagrodzenie. Rozpoczynający działalność jest zwolniony z warunku w roku rozpoczęcia i w dwóch kolejnych latach, ale od drugiego roku musi co roku dokładać co najmniej 1 etat, aż dojdzie do 3 (art. 28j ust. 2 i 3).
Szczegóły liczenia, na przykład przy urlopach bezpłatnych czy zmianie wymiaru etatu, ocenia doradca podatkowy, bo od tego warunku zależy utrata ryczałtu z końcem roku podatkowego (art. 28l ust. 1 pkt 3).
Jaka jest stawka estońskiego CIT i kiedy trzeba zapłacić podatek?
Ryczałt wynosi 10% podstawy opodatkowania dla małego podatnika i podatnika rozpoczynającego działalność oraz 20% dla pozostałych (art. 28o). Status małego podatnika ustala się według przychodów ze sprzedaży z VAT w poprzednim roku podatkowym, które nie mogą przekraczać równowartości 2 mln euro. Dla roku 2026 limit wynosi 8 517 000 zł, po przeliczeniu po kursie NBP z 1 października 2025 r. (1 euro = 4,2586 zł) z zaokrągleniem do 1000 zł (MF, stawki i limity w estońskim CIT).
| Co jest opodatkowane | Termin zapłaty | Przepis |
|---|---|---|
| Zysk przeznaczony uchwałą do wypłaty wspólnikom lub na pokrycie strat sprzed ryczałtu | Do końca trzeciego miesiąca roku następnego po roku podjęcia uchwały | art. 28t ust. 1 pkt 1 |
| Ukryte zyski i wydatki niezwiązane z działalnością | Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty, wydatku lub świadczenia | art. 28t ust. 1 pkt 4 |
| Nieujawnione operacje gospodarcze | Do końca trzeciego miesiąca roku następnego po roku, w którym przychody lub koszty należało zarachować | art. 28t ust. 1 pkt 3 |
| Zmiana wartości majątku przy łączeniu, podziale, przekształceniu lub wkładzie niepieniężnym | Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu zdarzenia | art. 28t ust. 1 pkt 5 |
| Zysk netto z okresu ryczałtu, gdy spółka z niego wyszła i go rozdysponuje | Do końca trzeciego miesiąca roku następnego po roku rozdysponowania; można zapłacić jednorazowo do końca trzeciego miesiąca po ostatnim roku ryczałtu | art. 28t ust. 1 pkt 2 i ust. 2 |
Deklaracja CIT-8E z załącznikiem CIT/EZ jest składana elektronicznie do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego za poprzedni rok (art. 28r). Spółka z rokiem kalendarzowym rozlicza więc rok 2026 do 31 marca 2027 r., choć ryczałt od zysku rozdzielonego uchwałą w 2027 r. płaci dopiero do końca marca 2028 r.
Czym są ukryte zyski w estońskim CIT i które wydatki opodatkowuje się od razu?
Ukryte zyski to świadczenia pieniężne i niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne albo częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem jest wspólnik albo podmiot powiązany ze spółką lub wspólnikiem (art. 28m ust. 3). Ustawa podaje 12 przykładów, między innymi:
- pożyczki udzielone wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu oraz odsetki i opłaty od pożyczek, które te podmioty udzieliły spółce;
- świadczenia na rzecz fundacji rodzinnej, trustu i ich beneficjentów;
- nadwyżkę wartości rynkowej transakcji z podmiotem powiązanym ponad cenę transakcji;
- wynagrodzenie za umorzenie udziałów i zysk przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego;
- darowizny, prezenty i ofiary oraz wydatki na reprezentację.
Osobną kategorią są wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą, na przykład prywatne zakupy opłacone przez spółkę. Do ukrytych zysków nie zalicza się wynagrodzeń wspólnika z umowy o pracę, zlecenia i podobnych tytułów w części niewyższej niż pięciokrotność średniego miesięcznego wynagrodzenia wypłacanego przez spółkę (i nie więcej niż pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw) ani zwróconej kwoty pożyczki bez odsetek. Wydatki i odpisy amortyzacyjne związane z samochodami osobowymi i podobnymi składnikami majątku nie są ukrytym zyskiem w całości, jeśli służą wyłącznie działalności, a w połowie, jeśli nie służą wyłącznie jej. To podatnik musi udowodnić wyłączne użycie w działalności (art. 28m ust. 4, 4a i 5, Dz. U. 2026 poz. 554).
Taki wydatek opodatkowuje się od razu, a nie przy wypłacie zysku. Kolacja z kontrahentami za 4 000 zł to wydatek na reprezentację, więc przy stawce 20% daje 800 zł podatku do 20. dnia następnego miesiąca.
Ile podatku płacą spółka i wspólnik, gdy zysk trafia do wspólnika?
Ryczałt spółki to dopiero część obciążenia. Wspólnik będący osobą fizyczną płaci od dywidendy 19% zryczałtowanego PIT (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT), lecz jeśli dywidenda pochodzi z zysku z okresu ryczałtu, wyodrębnionego w kapitale własnym, podatek pomniejsza się o 90% (ryczałt 10%) albo 70% (ryczałt 20%) ryczałtu przypadającego na jego udział (art. 30a ust. 19, Dz. U. 2026 poz. 592). Dywidenda z zysków sprzed ryczałtu nie wywołuje ryczałtu w spółce, a wspólnik płaci od niej pełne 19%. Ministerstwo Finansów wylicza w objaśnieniach łączne obciążenie CIT i PIT: 20% wypłaconego zysku przy ryczałcie 10% i 25% przy ryczałcie 20% (Przewodnik MF, przykłady 50 i 51).
Zysk zostawiony w spółce nie płaci ryczałtu do chwili rozdysponowania, a przy małym podatniku na zasadach ogólnych CIT wynosi 9% (art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT), co zmniejsza przewagę ryczałtu.
Kiedy estoński CIT się opłaca, a kiedy nie?
Opłacalność wynika z rachunku konkretnej spółki, więc tabela zestawia tylko różnice, które da się sprawdzić w przepisach.
| Element | Ryczałt od dochodów spółek | CIT na zasadach ogólnych |
|---|---|---|
| Moment podatku | Przy wypłacie zysku, ukrytych zyskach i wydatkach niezwiązanych z działalnością | Od dochodu za każdy rok podatkowy |
| Stawka | 10% lub 20% | 19%, a dla małych podatników 9% |
| Dywidenda u wspólnika | 19% PIT pomniejszony o 90% lub 70% ryczałtu | 19% PIT bez pomniejszenia |
| Warunki wejścia i trwania | Struktura wspólników, zatrudnienie, przychody pasywne, brak udziałów w innych spółkach | Brak takich warunków |
| Ulgi z art. 18–18f (na przykład B+R, darowizny) | Tracą je od pierwszego roku ryczałtu | Zachowuje się |
| Zmiana decyzji | Okresy po 4 lata, rezygnacja z końcem roku; po utracie prawa kolejny wybór po 36 miesiącach | Brak takich ograniczeń |
Przewaga ryczałtu rośnie, gdy spółka zostawia większość zysku w firmie lub rozdziela go stopniowo, bo podatek odracza się do rozdysponowania. Słabiej wypada przy wydatkach z katalogu ukrytych zysków, takich jak reprezentacja, prezenty czy pożyczki dla wspólników, i tam, gdzie trudno utrzymać 3 etaty przez 300 dni. Ryzykowne bywa wprowadzenie wspólnika niebędącego osobą fizyczną, zakup udziałów w innej spółce albo wejście funduszu: utrata prawa następuje z końcem roku poprzedzającego rok zdarzenia, a cały rok rozlicza się na zasadach ogólnych (art. 28l ust. 1 pkt 4, MF, informacje podstawowe).
Przy wejściu spółka sporządza informację o różnicach w przychodach i kosztach (korekta wstępna). Podatek z niej płaci się dopiero po zakończeniu ryczałtu i wcale, jeśli spółka stosuje go 4 lata. Straty sprzed ryczałtu można odliczyć tylko w dwóch ostatnich latach przed wyborem, a gdy spółka nie utrzyma ryczałtu przez 4 lata, musi skorygować zeznania z odliczeniami i zapłacić podatek z odsetkami.
Jakie obowiązki księgowe i sprawozdawcze ma spółka na ryczałcie?
Spółka prowadzi księgi rachunkowe i sporządza sprawozdania finansowe tak, by dało się ustalić zysk netto, podstawę opodatkowania i podatek. W kapitale własnym wyodrębnia zyski niepodzielone i podzielone z lat ryczałtu oraz niepokryte straty i pokazuje je aż do roku wypłaty (art. 28d); bez wyodrębnienia wspólnik nie pomniejszy PIT od dywidendy. Praca biura w roku z ryczałtem obejmuje zwykle:
- miesięczne sprawdzanie ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością oraz naliczenie ryczałtu do 20. dnia następnego miesiąca;
- pilnowanie warunku zatrudnienia i udziału przychodów pasywnych;
- zebranie od wspólników oświadczeń o podmiotach, w których mają co najmniej 5% udziałów, do końca pierwszego miesiąca roku, a zmian w 14 dni (art. 28s);
- wyodrębnienie w kapitale własnym zysków z okresu ryczałtu;
- złożenie CIT-8E z załącznikiem CIT/EZ do końca trzeciego miesiąca roku;
- wyliczenie ryczałtu od zysku rozdzielonego uchwałą i pilnowanie terminu zapłaty;
- przygotowanie i wysłanie ksiąg w pliku JPK_KR_PD.
Księgi w formie JPK_KR_PD trzeba wysłać do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego: taki termin dla podatników CIT wprowadziła ustawa z 15 maja 2026 r., w mocy od 1 lipca 2026 r. (Dz. U. 2026 poz. 779). Obowiązek obejmuje lata podatkowe rozpoczynające się po 31 grudnia 2025 r. u podatników wysyłających JPK_V7M i po 31 grudnia 2026 r. u pozostałych. Spółki na ryczałcie przypisują kontom znaczniki ze słowników, z wyjątkiem znaczników podatkowych PD, a w węźle RPD wpisują zero (MF, pytania i odpowiedzi JPK_PD, 17 lipca 2026 r.).
Wybór ryczałtu jest decyzją podatkową, podejmowaną z doradcą podatkowym, a nie usługą księgową. W ofercie biura sprawdź, czy obsługa ryczałtu jest w abonamencie, i zestaw oferty w kalkulatorze dwóch ofert. Ogólne obowiązki spółki omawia poradnik o księgowości spółki z o.o., a składniki ceny poradnik o cenniku.
Źródła i zakres informacji
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 27 marca 2026 r., Dz. U. 2026 poz. 554: tekst jednolity ustawy o CIT, art. 19 i art. 28c–28t.
- Dz. U. 2026 poz. 592: tekst jednolity ustawy o PIT, art. 30a ust. 1 pkt 4 i ust. 19.
- Ustawa z 15 maja 2026 r., Dz. U. 2026 poz. 779: termin przesyłania ksiąg (art. 9 ust. 1c ustawy o CIT).
- MF, Informacje podstawowe CIT estoński, aktualizacja z 24 kwietnia 2026 r.: kto może wybrać ryczałt, ZAW-RD, 4 lata, warunki, korekta wstępna, straty.
- MF, Stawki i limity w estońskim CIT, aktualizacja z 24 kwietnia 2026 r.: stawki i limit małego podatnika 8 517 000 zł.
- MF, Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek, 23 grudnia 2021 r. i komunikat MF: zatrudnienie, rezygnacja, PIT wspólnika, przykłady 49–51.
- MF, Pytania i odpowiedzi JPK_PD, aktualizacja z 17 lipca 2026 r.: terminy ksiąg, znaczniki dla spółek na ryczałcie.
Tekst opisuje stan prawny na 3 października 2026 r. i ma charakter ogólnej informacji, a nie porady podatkowej. Objaśnienia MF z 2021 r. powstały przy wcześniejszym stanie przepisów, więc kwoty i terminy sprawdź w aktualnej ustawie. O wyborze ryczałtu decyduje się po rachunku konkretnej spółki z doradcą podatkowym.
Praktyczne odpowiedzi
Częste pytania
Na czym polega estoński CIT?
Estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek, odracza podatek do chwili, gdy spółka przeznaczy zysk do wypłaty wspólnikom albo poniesie ukryte zyski lub wydatki niezwiązane z działalnością. Stawka wynosi 10% dla małego podatnika i rozpoczynającego działalność oraz 20% dla pozostałych. Zysk zostawiony w spółce nie podlega ryczałtowi do czasu rozdysponowania. Wspólnik płaci dodatkowo PIT od dywidendy, pomniejszony o część ryczałtu spółki.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby przejść na CIT estoński?
Spółka musi być spółką z o.o., akcyjną, prostą spółką akcyjną, komandytową lub komandytowo-akcyjną, a jej wspólnikami mogą być tylko osoby fizyczne. Nie może mieć udziałów w innych spółkach, ma osiągać mniej niż 50% przychodów pasywnych, zatrudniać co najmniej 3 osoby na pełne etaty przez 300 dni w roku, nie sporządzać sprawozdań według MSR i złożyć ZAW-RD do końca pierwszego miesiąca roku.
Jakie są warunki zatrudnienia dla estońskiego CIT?
Spółka zatrudnia na umowę o pracę co najmniej 3 osoby w przeliczeniu na pełne etaty, niebędące wspólnikami, przez co najmniej 300 dni w roku podatkowym. Zamiast tego może co miesiąc wypłacać z innych umów wynagrodzenia dla 3 osób w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Mały podatnik w pierwszym roku potrzebuje jednej osoby, a rozpoczynający działalność jest zwolniony przez rok rozpoczęcia i dwa kolejne lata.
Jakie są ukryte zyski w estońskim CIT?
To świadczenia wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem jest wspólnik lub podmiot powiązany. Ustawa podaje 12 kategorii, między innymi pożyczki dla wspólników, darowizny, prezenty, wydatki na reprezentację, świadczenia na rzecz fundacji rodzinnej i nadwyżkę wartości rynkowej transakcji z podmiotem powiązanym. Opodatkowuje się je w miesiącu świadczenia, a ryczałt płaci się do 20. dnia następnego miesiąca.
Czy ukryte zyski z samochodów osobowych są opodatkowane w estońskim CIT?
Wydatki i odpisy amortyzacyjne związane z samochodami osobowymi nie są ukrytym zyskiem w całości, jeśli auto służy wyłącznie działalności, a w 50%, jeśli nie służy wyłącznie jej. Ciężar dowodu wyłącznego użycia w działalności spoczywa na podatniku. Przy użytkowaniu mieszanym druga połowa kosztów podlega więc ryczałtowi.
Co się dzieje z estońskim CIT po 4 latach?
Ryczałt wybiera się na 4 lata podatkowe i przedłuża się automatycznie na kolejne 4 lata, jeśli spółka nadal spełnia warunki. Aby wyjść, spółka składa informację o rezygnacji w deklaracji CIT-8E za ostatni rok ryczałtu. Rezygnacja wcześniej jest możliwa, ale działa dopiero z końcem roku podatkowego. Po utracie prawa kolejny wybór jest możliwy po upływie 36 miesięcy.
Kiedy CIT estoński się nie opłaca?
Najczęściej wtedy, gdy spółka nie utrzyma warunków, na przykład 3 etatów przez 300 dni lub struktury wspólników, ponosi dużo wydatków z katalogu ukrytych zysków, takich jak reprezentacja, prezenty i pożyczki dla wspólników, korzysta z ulg z art. 18–18f, które w ryczałcie przepadają, albo planuje wspólnika niebędącego osobą fizyczną. Rachunek zależy od konkretnej spółki i wymaga doradcy podatkowego.
Czy warto przejść na CIT estoński?
Warto go sprawdzić, gdy spółka zostawia znaczną część zysku w firmie i spełnia warunki z zapasem. Przy wypłacie zysku MF wylicza łączne obciążenie CIT i PIT na 20% wypłaconego zysku przy ryczałcie 10% i 25% przy ryczałcie 20%, a na zasadach ogólnych 19% CIT i 19% PIT od dywidendy dają razem 34,39% zysku przed opodatkowaniem. Decyzję poprzedza rachunek z doradcą, bo wybór obejmuje 4 lata.